Emoties van cliënten overnemen als coach of therapeut. Wat kun je eraan doen?
Soms stap je na een sessie je auto in en denk je: pfff, die kwam wel even binnen.
Je cliënt is naar huis, maar jij bent er nog niet helemaal vanaf. Je denkt nog aan het verhaal, voelt misschien de spanning nog in je lijf of merkt dat je eigen stemming is veranderd.
Ik denk dat veel coaches en therapeuten dit herkennen. Zeker als je iemand bent die veel voelt en snel oppikt wat er bij een ander gebeurt.
Maar wanneer neem je eigenlijk iets van je cliënt mee? En belangrijker: hoe zorg je ervoor dat je betrokken kunt blijven zonder jezelf onderweg kwijt te raken?
Je cliënt begeleiden is niet hetzelfde als alles meenemen
Als coach of therapeut wil je er zijn voor je cliënt. Je luistert, voelt mee en bent betrokken bij wat iemand doormaakt. Dat is juist een kwaliteit van dit werk.
Maar er zit voor mij wel een verschil tussen betrokken zijn en alles meenemen.
Je kunt geraakt worden door het verhaal van iemand zonder dat het jouw verhaal wordt. Je kunt verdriet voelen bij het verdriet van een cliënt zonder dat je dat verdriet vervolgens de rest van de dag met je meedraagt.
En toch gebeurt dat regelmatig.
Een cliënt vertelt over rouw en je merkt dat je zelf de rest van de dag wat somber bent. Iemand is ontzettend gespannen en ineens zit jij na de sessie ook hoog in je ademhaling. Of je hebt een zwaar gesprek gehad en merkt thuis dat je helemaal leeg bent.
Dan kan het voelen alsof je een stukje van die ander hebt meegenomen.
Waarom ben je zo moe na een cliënt?
Daar is niet één antwoord op.
Sommige mensen zijn van zichzelf heel gevoelig voor prikkels en emoties. Maar ook hoe jij als professional in een sessie zit, speelt mee.
Ben je heel erg bezig met het welzijn van je cliënt? Voel je je verantwoordelijk voor hoe iemand de deur uitgaat? Ben je ondertussen aan het bedenken wat je nog moet doen om iemand te helpen?
Of ben je zo afgestemd op je cliënt dat je nauwelijks nog merkt wat er bij jezelf gebeurt?
Dat laatste herken ik zelf ook.
Ik dacht lang dat mijn gevoeligheid betekende dat ik mezelf vooral moest beschermen. Minder cliënten op een dag, meer ruimte tussen afspraken en zorgen dat ik niet te veel achter elkaar deed.
Maar hoe meer ik hiermee bezig ging, hoe meer ik ontdekte dat ik mezelf niet per se hoefde af te sluiten. Ik moest juist leren om mezelf beter te dragen.
Jezelf afsluiten is niet hetzelfde als bij jezelf blijven
Als je merkt dat je veel oppikt van cliënten, is de eerste neiging misschien om jezelf minder open te zetten.
Niet te veel voelen. Niet te veel meegaan. Een beetje afstand houden.
Maar dat hoeft helemaal niet de oplossing te zijn.
Je wilt uiteindelijk nog steeds die coach of therapeut zijn die echt aanwezig is. Je wilt niet tijdens een gesprek voortdurend bezig zijn met jezelf beschermen.
Voor mij zit de oplossing daarom niet in minder voelen, maar in beter voelen wat er bij mij gebeurt.
Wat gebeurt er in mijn lichaam wanneer een cliënt iets vertelt? Wanneer span ik aan? Wanneer ga ik harder werken? Wanneer voel ik dat ik verantwoordelijkheid begin over te nemen?
Dat zijn voor mij veel interessantere vragen geworden.
Misschien geef je ongemerkt meer van jezelf weg dan je denkt
Ik kreeg laatst een bericht van iemand die vroeg of we gewoon sessies met elkaar konden uitwisselen.
Vroeger had ik waarschijnlijk meteen ja gezegd. Ik vind het leuk om te geven en ik vind het oprecht interessant om van een ander te leren.
Maar deze keer merkte ik iets anders.
Ik irriteerde me enorm aan het gemak waarmee ze het vroeg.
En eerlijk? Dat vond ik ook interessant aan mezelf.
Want waarom voelde dit ineens zo anders?
Ik begon steeds beter te zien hoeveel energie ik jarenlang zomaar weggaf. Niet alleen in sessies, maar ook in mijn ondernemerschap. Omdat ik iemand aardig vond. Omdat ik wilde helpen. Omdat ik dacht: ach, ik kan dit toch gewoon geven?
Maar ergens zit daar ook een grens.
Niet omdat geven verkeerd is. Ik geef nog steeds ontzettend graag.
Maar ik wil niet meer automatisch alles geven wat ik heb.
Ik wil bewuster kiezen waar mijn energie naartoe gaat.
Als je steeds leegloopt na een cliënt, kijk dan eens verder dan je agenda
Misschien denk je nu: dan moet ik gewoon minder cliënten aannemen.
En soms is dat inderdaad nodig. Rust nemen en goed voor jezelf zorgen zijn belangrijk.
Maar als je structureel leegloopt na je sessies, zou ik mezelf ook andere vragen stellen.
Wat gebeurt er eigenlijk in mijn lichaam tijdens een gesprek?
Wanneer voel ik spanning?
Wanneer merk ik dat ik de verantwoordelijkheid voor mijn cliënt overneem?
Wat gebeurt er als iemand verdrietig, boos of heel angstig is?
En misschien wel de belangrijkste:
Wat neem ik na de sessie mee wat helemaal niet van mij is?
Want misschien hoef je niet minder te werken.
Misschien hoef je ook niet minder betrokken te zijn.
Misschien mag je vooral leren om jezelf niet steeds weg te geven in het contact met een ander.
Je hoeft als coach of therapeut niet minder te voelen
Juist je gevoeligheid kan een enorme kwaliteit zijn in je werk.
Je merkt dingen op. Je voelt wanneer er iets verandert. Je kunt soms aanvoelen wat iemand nog niet onder woorden brengt.
Maar die kwaliteit wordt een stuk fijner wanneer je ondertussen ook bij jezelf kunt blijven.
Niet alles wat je voelt, hoef je op te lossen.
Niet alles wat je bij een cliënt merkt, hoef je mee te nemen.
En niet iedere emotie die je na een sessie voelt, hoeft van jou te zijn.
Dat betekent niet dat je een muur om jezelf heen hoeft te bouwen. Juist niet.
Voor mij gaat het veel meer over leren voelen waar jij begint en de ander ophoudt. En over merken wanneer je jezelf onderweg verliest.
Voel je dat je steeds iets van jezelf weggeeft?
Als je merkt dat je na cliënten vaak leeg bent, emoties van anderen mee naar huis neemt of steeds het gevoel hebt dat je jezelf moet beschermen tegen wat er in een sessie gebeurt, dan kan het interessant zijn om daar eens dieper naar te kijken.
Niet alleen vanuit je hoofd, maar juist vanuit je lichaam.
Dat is waar we in een FEEL-sessie mee werken.
We kijken naar wat er bij jou gebeurt tijdens het contact met je cliënt. Waar je spanning opbouwt, waar je jezelf misschien inhoudt en waar je ongemerkt meer draagt dan van jou is.
Je hoeft niet minder betrokken te worden om goed voor jezelf te zorgen.
Je mag leren om er volledig voor je cliënt te zijn, zonder jezelf onderweg weg te geven.